فصل دوم : در بيان اختلاف مراتب ايمان بدان كه ايمان چند درجه دارد : اوّل مرتبه كه مذكور شد در فصل سابق . يعنى ، اعتقاد به خدا و رسول و حضرات ائمّه و نشأت آخرت و ساير ضروريّات دين داشته باشد و اقرار به آن كند و در اعمال فاسق [ ن ] باشد . مرتبهء ديگر از ايمان آن است كه آن شخص با اعتقادات مذكوره و اقرار به آن فرايضى كه خداى عز و جلّ در صريح قرآن فرض گردانيده ، چون نماز و روزه و زكات و حجّ ، هرگاه مالدار باشد و شرايط وجوب متحقّق باشد به‌جا مىآورده باشد و از گناههاى كبيره ، و كبيره گناهى است كه در قرآن مجيد وعيد بر عذاب بر آن واقع شده باشد ، اجتناب مىكرده باشد . مجملا ، واجب بر دو قسم است : فرض و غير فرض . فرض آن است كه در قرآن مجيد نصّ بر وجوب آن مذكور باشد ، مانند نماز . و غير فرض آن است كه وجوب آن از سنّت نبى صلّى اللّه عليه و إله مستفاد شده باشد ، بىآنكه در صريح قرآن مذكور باشد . و همچنين گناه بر دو قسم است : صغيره و كبيره . و بيان فرق ميانه صغيره و كبيره و تفصيل گناههاى كبيره در باب توبه مذكور خواهد شد . و در مؤمن به اين معنى كه الحال مذكور مىشود معتبر است كه فرايض را به‌جا مىآورده باشد و از گناههاى كبيره احتراز مىكرده باشد . و به اين معنى است مؤمنى كه حضرت رسول فرموده ، آنجا كه گفته : « لا يزنى الزّانى و هو مؤمن و لا يسرق السّارق و هو مؤمن » « 1 » يعنى : « زنا نمىكند زناكننده در حالت ايمان و دزدى نمىكند دزد در حالت ايمان » . و مؤمن به معنى مذكور مرتكب ترك فرايض و ركوب كباير نمىشود ، و اگر در كبيره افتاد به زودى توبه مىكند و هرگاه از دنيا مىرود ، محتاج به توبهء تازه نيست و به آتش دوزخ معذّب نمىشود ، چه او مرتكب كبيره نبوده و اگر مرتكب شده باز توبه كرده . و هرگاه كسى ترك كباير كند ، گناهان صغيرهء او مغفور است و او را بر آن مؤاخذه نخواهند كرد . و از بعضى روايات منقوله از

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، ج 68 ، ص 262 .